در همه پروژه‌های طراحی داخلی، نورپردازی و روشنایی نقش بسیار مهمی دارد. نورپردازی استفاده از روشنایی با استفاده از فاکتورهای هنری و کاربردی است. یک طراحی نورپردازی باید روشنایی کافی در محیط ایجاد نماید، اما در عین حال مود و حس محیط را بهتر کند. در هنگام طراحی نورپردازی، دانش در مورد مفاهیم به شما در درک بهتر کمک می‌کند. در این مقاله به تفاوت نورپردازی و روشنایی و مفاهیم مربوط به نورپردازی می‌پردازیم.

آنچه که در ادامه میخوانید

بیان تفاوت نورپردازی و روشنایی با استفاده از مفهوم لومن

همانطور که جریان الکتریکی با آمپر و آب با حجم و گالن اندازه‌گیری می‌گردد، روشنایی هم با لومن شناخته می‌شود. چند دهه پیش، زمانی که بیشتر لامپ‌ها رشته‌ای بودن، روشنایی با وات توصیف می‌شد و رابطه مستقیمی بین وات مصرفی و لومن تولید شده وجود داشت. با این حال همین مسائل، باعث می‌شد که مفهومی نادرست به خریدار منتقل گردد و همچنین موجب سردرگمی در هنگام مقایسه انواع مختلف لامپ می‌شد.

بازده تبدیل از وات به لومن (واحد پایه شار روشنایی) بسته به تکنولوژی مربوط روشنایی تغییر می‌کند. برای مثال، خروجی لومن برای یک لامپ رشته‌ای 60 وات، یک لامپ فلورسنت فشرده 15 واتی و یک لامپ ال ای دی 9 واتی، تقریبا یکسان است. یک تصور غلط رایج در مورد چراغ LED این است که به دلیل وات کمتر، اتاق تاریک‌تری نتیجه می‌دهد. با این حال، این تفکر از روش قدیمی توصیف روشنایی با وات ناشی می‌شود. برای همین لومن انتخاب صحیح‌تری خواهد بود.

آشنایی با مفهوم کارایی روشنایی

مفهوم کارایی روشنایی، چگونگی تبدیل وات به لومن را توضیح می‌دهد. اگر سه لامپی که در بالا مثال زدیم هر کدام 900 لومن تولید کنند، مقدار روشنایی آنها به شرح زیر خواهد بود.

انواع نورپردازی	لومن	وات	میزان کارایی
رشته ای	900 lm	60 W	900 lm / 60 W = 15 lm/W
فلورسنت	900 lm	15 W	900 lm / 15 W = 60 lm/W
LED	900 lm	9 W	900 lm / 9 W = 100 lm/W

درست مانند خودروهایی که دارای MPG بالایی هستند و هزینه سوخت کمتری در هر مایل برای صاحبانشان دارند، منابع نوری که لومن‌های زیادی در هر وات تولید می‌کنند نیز هزینه انرژی کمتری به همراه خواهند داشت. به همین دلیل از نظر مالی، تکنولوژی ال ای دی یکی از بهترین راه‌ها برای بهره‌وری انرژی است.

لومن‌ها برای توصیف میزان خروجی لامپ‌ها مفید هستند. با این حال، یک واحد اندازه‌گیری متفاوت برای توصیف روشنایی مورد نیاز در یک منطقه خاص در ساختمان استفاده می‌شود. به عنوان مثال لومن 10000 برای یک دفتر کوچک نور زیادی خواهد بود، اما در یک انبار بزرگ به چشم نخواهد آمد. پس می‌توان از لومن برای تعریف مفهوم روشنایی در میزان نورپردازی کافی در هر محیط استفاده کرد. تفاوت نورپردازی و روشنایی را می‌توان با میزان لومن در نورپردازی های مختلف حتی نورپردازی ورودی ساختمان دید.

روشنایی میزان لومن در مساحت

برای تعریف تفاوت بین نورپردازی و روشنایی می‌توان اشاره کرد که برای نورپردازی نیاز به روشنایی معین است که اندازه محیط بر روی آن تاثیری ندارد. دو واحد اندازه‌گیری معمول برای روشنایی وجود دارد:

لوکس: لومن در هر متر مربع
فوت کندل: لومن در هر فوت مربع (1 fc = 10.7639 lx)

از آنجایی که روشنایی در واحد مساحت مشخص می‌شود، اندازه اتاق مهم نیست. روشنایی 50fc برای مساحت 500 فوت مربع و 2500 فوت مربع معنی مشابهی دارند. تفاوت در این است که در اتاق بزرگ‌تر نیاز است تا تعداد بیشتری لامپ 50Fc استفاده شود.

برای درک تفاوت نورپردازی و روشنایی، در طراحی نورپردازی، میزان روشنایی به دلیل فاصله وسایل و شکل پرتوهای آنها متفاوت است. با این حال، تغییرات جزئی قابل قبول است، مگر اینکه برخی از مناطق خیلی تاریک یا خیلی روشن باشند. روشنایی نه تنها با توزیع نور، بلکه با ویژگی‌های اتاق مانند ارتفاع سقف و رنگ‌های سطح تعیین می‌شود. محاسبات دستی روشنایی پیچیده است، اما این فرایند امروزه توسط نرم افزارهای مناسب برای طراحی‌های مدرن نورپردازی، انجام می‌گردد.

آتیلالایت انواع چراغ و لامپ‌هایی را به بازار روز ارائه می‌دهد که از لومن‌های مختلف استفاده می‌کنند. چراغ باغی، چراغ دیواری و چراغ حیاطی هر کدام لومن متفاوتی دارند و میزان روشنایی خاصی بنابر نیاز محیط به آن می‌دهند.

بیان تفاوت نورپردازی و روشنایی با استفاده از مفهوم فوتومتری

فتومتری یا شکل پرتو نور یکی دیگر از جنبه‌های مهم مورد توجه طراحان نورپردازی است. به عنوان مثال، اسپات لایت‌ها نور خود را در یک پرتو باریک رو به پایین متمرکز می‌کنند، در حالی که جت لایت‌ها خروجی خود را در بزرگ‌ترین منطقه ممکن، برای روشنایی یکنواخت پخش می‌کنند.

تصور نکنید که می‌توان از دو لامپ برای اینکه شکل یکسانی دارند برای یک کاربرد استفاده کرد. لامپ‌هایی با شکل پرتو اشتباه باعث روشنایی یکنواخت در محیط می‌شوند، حتی اگر مجموع خروجی لومن آنها درست باشد.

دمای رنگ و شاخص رندر رنگ

دو معیار جهت توصیف عملکرد رنگ نور در نورپردازی برای مشخص کردن تفاوت نورپردازی و روشنایی، یکی برای منبع نور و دیگری برای اشیایی که روشن می‌کند، استفاده می‌شود.

دمای رنگ هم‌بسته CCT رنگ خود منبع نور را توصیف می‌کند. هر CCT کاربردهای متفاوتی دارد و هیچ رنگی وجود ندارد که بتوان آن را در دسته بهترین رنگ مد نظر برای منبع قرار داد.
شاخص رندر رنگ CRI مشخص می‌کند که منبع نور چگونه رنگ‌های اشیا و سطوح را به درستی نمایش می‌دهد. حداکثر CRI، عدد 100 است که منبع نوری را توصیف می‌کند که با کیفیت نور خورشید مطابقت دارد، CRI بالاتر، صرف نظر از کاربرد، همیشه انتخاب بهتری است.